Nhà có con nhỏ nên tủ lạnh mình lúc nào cũng có sẵn sữa, sữa chua, phô mai. Có dạo mình hay để mấy thứ này ở cánh cửa tủ lạnh cho tiện lấy, đến khi để ý mới thấy sữa mau chua hơn bình thường, phô mai cũng nhanh bị khô cứng. Hỏi ra mới biết là do vị trí bảo quản sai — cánh cửa tủ lạnh là nơi có nhiệt độ dao động nhiều nhất mỗi khi đóng mở.
Bài này mình tổng hợp lại cách bảo quản đúng cho từng loại sữa và chế phẩm từ sữa, để các mẹ các chị đỡ mất công như mình ngày trước.
Nguyên tắc chung: tránh xa cánh cửa tủ lạnh
Nhiều tủ lạnh có sẵn ngăn để sữa ở cánh cửa, nhưng đây thực ra là vị trí ấm nhất trong tủ, vì chịu ảnh hưởng trực tiếp mỗi lần mở đóng cửa. Vị trí lý tưởng để bảo quản sữa và chế phẩm từ sữa là ngăn giữa hoặc ngăn dưới, phía trong — nơi nhiệt độ ổn định nhất, thường dưới 4°C.
Cách bảo quản sữa tươi, sữa hộp
- Sau khi mở hộp, luôn đậy kín nắp và cất vào ngăn mát ngay, không để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ.
- Không đổ sữa còn thừa trong ly trở lại bình/hộp — vi khuẩn từ miệng, không khí bên ngoài sẽ làm nhiễm khuẩn ngược cả hộp.
- Sữa tươi thanh trùng (chưa tiệt trùng UPT) nên dùng trong 3–5 ngày sau khi mở; sữa tiệt trùng UHT sau khi mở nên dùng trong 5–7 ngày.
- Sữa bột sau khi pha nên dùng trong vòng 1–2 giờ nếu để ở nhiệt độ phòng, hoặc bảo quản ngăn mát tối đa 24 giờ.
Cách bảo quản sữa chua
Sữa chua chứa lợi khuẩn sống nên khá nhạy cảm với nhiệt độ.
- Luôn giữ ở ngăn mát, tránh để ở nhiệt độ phòng quá lâu vì làm giảm lượng lợi khuẩn có ích.
- Sữa chua chưa mở nắp: dùng tốt nhất trong hạn sử dụng in trên bao bì, thường 2–3 tuần kể từ ngày sản xuất.
- Sữa chua đã mở nắp: nên dùng trong 5–7 ngày, đậy kín miệng hộp sau mỗi lần lấy.
- Không nhúng thìa đã ăn ngược lại vào hũ sữa chua dùng chung — dễ làm nhiễm khuẩn, mau hỏng.
- Sữa chua có thể để đông đá để kéo dài thời gian sử dụng, tuy kết cấu sẽ đổi khi rã đông (phù hợp làm sinh tố hơn là ăn trực tiếp).
Cách bảo quản phô mai
Phô mai có nhiều loại, mỗi loại có cách bảo quản khác nhau:
Phô mai mềm (cream cheese, mozzarella tươi, phô mai que)
Dễ hỏng nhất trong nhóm phô mai. Sau khi mở, nên bọc kín bằng màng bọc thực phẩm hoặc hộp kín, dùng trong vòng 3–5 ngày.
Phô mai bán cứng (cheddar, gouda)
Bọc bằng giấy sáp (wax paper) hoặc giấy bảo quản phô mai chuyên dụng thay vì bọc kín hoàn toàn bằng nilon — phô mai cần “thở” một chút để tránh bị nhớt do đọng ẩm. Dùng trong 2–4 tuần sau khi mở.
Phô mai cứng (parmesan)
Bảo quản được lâu nhất trong nhóm phô mai, có thể lên đến vài tháng nếu bọc kín đúng cách và giữ ngăn mát ổn định.
Nếu phô mai bị mốc nhẹ
Với phô mai cứng, có thể cắt bỏ phần mốc (cắt sâu thêm khoảng 2–3cm quanh vết mốc) rồi dùng phần còn lại. Với phô mai mềm, nên bỏ cả miếng vì nấm mốc dễ lan sâu vào bên trong.
Bảng thời gian bảo quản tham khảo
| Loại | Chưa mở | Đã mở |
|---|---|---|
| Sữa tươi thanh trùng | Theo hạn sử dụng | 3–5 ngày |
| Sữa tiệt trùng UHT | Theo hạn sử dụng | 5–7 ngày |
| Sữa chua | 2–3 tuần | 5–7 ngày |
| Phô mai mềm | Theo hạn sử dụng | 3–5 ngày |
| Phô mai bán cứng | Theo hạn sử dụng | 2–4 tuần |
| Phô mai cứng (parmesan) | Theo hạn sử dụng | 1–2 tháng |
Những sai lầm thường gặp
- Để sữa, sữa chua, phô mai ở cánh cửa tủ lạnh — nhiệt độ không ổn định, mau hỏng hơn.
- Đổ sữa thừa trong ly trở lại hộp lớn.
- Bọc phô mai bán cứng, phô mai cứng quá kín bằng nilon — dễ bị nhớt, đọng ẩm.
- Để sữa, sữa chua ở nhiệt độ phòng quá lâu sau khi mua về, đặc biệt vào mùa hè.
Câu hỏi thường gặp
Sữa có mùi hơi chua nhẹ nhưng chưa hết hạn, còn dùng được không? Không nên. Mùi chua là dấu hiệu vi khuẩn đã phát triển, kể cả khi chưa hết hạn in trên bao bì (hạn sử dụng tính cho điều kiện bảo quản lý tưởng, chưa mở nắp).
Phô mai để tủ đông được không? Được, nhưng chỉ nên áp dụng với phô mai bán cứng và cứng. Sau khi rã đông, kết cấu sẽ hơi vụn hơn, phù hợp để nấu chảy (làm pizza, mì Ý) hơn là ăn trực tiếp.
Sữa chua tách nước, có lớp nước trong màu vàng nhạt bên trên là hỏng à? Không hỏng, đó là whey (nước váng sữa) tách tự nhiên, hoàn toàn bình thường và có thể trộn lại hoặc dùng luôn. Chỉ đáng lo khi sữa chua có mùi lạ, nổi mốc hoặc đổi màu bất thường.
Mấy mẹo này mình áp dụng từ ngày có con nhỏ và ăn sữa chua, phô mai mỗi ngày trong nhà, nên khá tâm đắc. Bạn xem thêm bài cách sắp xếp tủ lạnh khoa học theo vùng nhiệt để biết vị trí lý tưởng cho từng nhóm thực phẩm nhé. Có mẹo hay của riêng bạn thì để lại bình luận cho mình học hỏi thêm!